ABCnet alfaviti

ABCNet- problem no in Kazak INTERNET!

Латын әлiпбиi негiзiндегi қазақ әлiпбиi.

Аа-Aa                                
Әә-A'a'
Бб-Bb                                
Вв-Vv
Гг-Gg                                 
Ғғ-Gh gh
Дд-Dd                       
Ее-Ee

Ёё-алып тастау
Жж-Jj                                
Зз-Zz

Ии-IY iy - қазақ сөздерiнде (сиыр-siyyr, тиын-tiyyn)
Ii -орыс тiлiнен енген сөздерде ( министр-ministr, диск-disk )

 

Йй-Yy - сөздің ортасында, сoңыңда (Айтуар-Aytuar, арай-aray,
Бурабай - Burabay, Айыртау -Ayyrtau
)

 

Ii - егер й әрпі Ү ден кейн тұрса онда і жазамыз (Үй - Y'і , күйініп -ky'iinip)


Кк-Kk
Ққ-Qq                                 
Лл-Ll                                  
Мм-Mm
Нн-Nn

Ңң-NG ng (маркетинг-marketing, аң-ang)
Оо-Oo   
Өө-O'o'                
Пп-Pp

Рр-Rr
Сс-Ss
Тт-Tt
Уу-Uu
Үү-Y'y'

Ұұ-U'u'

Фф-Ff
Хх-Hh

Һһ-алып тастау
Цц-алып тастау (конференция-konferensiya, станция-stansiya)
Чч-CH ch
Шш-SH sh

Щщ-алып тастау
Ъъ-алып тастау
Ыы-Yy
Ii-Ii

Ьь-алып тастау,бiрақ үндестiк заңына сәйкес қолдану қажет (Tatiyana, Kuzima                                                                                                     Grigorievich)
Ээ-алып тастау,бiрақ үндестiк заңына сәйкес қолдану јажет (elektronika, emissiya)
Юю-YU yu
Яя-YA ya

Әрiптердi қолдан жазу үлгiсi:


Aa A'a' Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Oo O'o' Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Yy Zz

Ескертпе: '-апостроф ағылшындық



 

Латын әлiпбиi негiзiндегi

қазақ әлiпбиiнiң кейбiр түсiнiктемелерi.

 


I. И- ә рпi жазылуыны ң мысалдары:

a) IY- қ аза қ с ө здерiнде. Мысалы: и т - iyt, жиек - jiyek, Иса - Iysa, қ и - qiy, жи - jiy, тасиды - tasiydy, ки - kiy, киiм - kiyim, жиырма - jiyyrma, сүю – sy'iu, тию – tiyu ...

b) I - орыс тiлiнен енген с ө здерде. Мысалы: министр - ministr, станция - stansiya, конференция - konferensiya, Илья - Iliya, цикл - cikl, Владимир -Vladimir, кино - kino,...

c) I Y - с ө здi ң со ң ында, " ий "-ге бiтетiн фамилияларда. Мысалы: я ғ ни - yaghniy, Германовский Юрий Иванович - Germanovskiy Yuriy Ivanovich, Анатолий Кузьмич - Anatoliy Kuzimich, Ғ айни - Ghayniy, М ә ди - Ma'diy, Анатолийде - Anatoliyde, профилакторий-profilaktoriy,...

d) Қ аза қ тiлiнде " i " ж ә не " я " ә рiптерi қ атар т ұ ратын с ө здер кездеспейдi, сонды қ тан "и" ж ә не "я" ә рпi қ атар келген жа ғ дайда оны " iya " деп жаз ғ ан ы ңғ айлы. Мысалы: қ ияр - qiyar, сия - siya, сия қ ты - siyaqty, Ә лия - A'liya, Д ария - Dariya,...

Сонымен қ атар " ия "-жазылуы орыс тiлiнен енген с ө здердi ң жазылу ережесiне сай келедi. Мысалы: химия - himiya, социология - sosiologiya, философия - filosofiya, физиология - fiziologiya, технология - tehnologiya,...

II. I- ә рпiнi ң қ олданылуы:

a) iн - in, iрiмшiк - irimshik, iлгерi - ilgeri, ү йретуi – y'iretui , сiлекейi - silekeyi, ү шеуi – y'sheui,...

b) ь ж ә не ъ орнына ү ндестiк за ң ы бойынша қ олданылады. Мысалы: съезд - siezd, разъезд - raziezd, Татьяна - Tatiyana,...

III. Ң - ә рпi жазылуыны ң мысалдары:

a) А ң - ang, та ң - tang, ша ңғ ы - shangghy, д өң гелек - do'nggelek, та ң ерте ң - tangerteng, б ұ ла ң дау - bu'langdau, ке ң ес - kenges, еріңе - eringe

А ғ ылшын тiлiнен енген с ө здердi орысшаландырмай, бiрден а ғ ылшын тiлi т ү п н ұ с қ асында қ аза қ ша о қ уымыз керек. Мысалы: Holding kompaniyasy, peyjing firmasy, marketing, reyting, konsalting, biling, sheyping,...

b) C ө зге -гiш, -ген, -гелi , ге, гі сия қ ты ж ұ рна қ тар жал ғ анса," ng " -" нг " болып о қ ылады. Мысалы: сенгiш - sengish, к ө нгiш - ko'ngish, к ө рiнген - ko'ringen, сүйгенге- sy'igenge , үстінгі – y'stingi , т ө менгі - to'mengi , т ү нгі – ty'ngi ....

c) Кейбiр с ө здердi ң о қ ылуын есте са қ тау керек. Мысалы: жауынгер - jauynger, Амангелдi - Amangeldi, iнген - ingen, еріңе – eringe, енген- engen...

IV. Ц- ә рпiн алып тастау.

Оны ң орнына S- ә рпiн қолдану , бірақ ағылшын тілінен енген сөздерде с қолдануы қажет ал дыбыс с болады . Мысалы: цех - seh, цемент - с ement, концерт - koncert, цирк - с irk, центр- centr , цент- cent , Целиноград- Celinograd.

V. Ё, Һ , Ц, Щ, Ъ, Ь, Э ә рiптерiн алып тастау. Монтёр - montyor, қ а һ арман -qaharman, ащы - ashy, т ұ щы - tu'shy, пальма - palma,...

 

ҚР Ұлттық патент ведомствосының жанындағы зерделiк меншiк агенттiгi
Авторлiк куәлiк №164  12.12.94.  Аймаганов Ж.Н.
Тел: 8(700)4647383   e-mail:
www.abcnet.kz www.astana.tv