Qazir latyn a'lipbiyine ko'shu-ko'shpeudi taldau emes, oghan o'tuding tiyimdi joldaryn qarastyru kerek

 ALMATY. Qangtardyng 5-i. QazAqparat /Daniyar Seysenbaev/

By'gin Almaty qalalyq a'kimdiginde Halyqaralyq «Qazaq tili» qoghamynyng u'yymdastyruymen latyn a'lipbiyine ko'shuding tiyimdi joldaryn talqylaugha arnalghan do'nggelek y'stel otyrysy o'tti, dep habarlaydy QazAqparat.

 

Til bilimi mamandary, til janashyrlary ja'ne tehnik mamandar qatysqan basqosuda «Latyn a'lipbiyine ko'shu – elimizdi moderniyzasiyalaudyng basym baghyttarynyng biri» ja'ne «A'lipbiy auystyrudaghy qazaq tilining dybystyq qu'ramy» atty bayandamalar tyngdalyp, keybir ma'selelerge qatysty qyzu pikirtalastar o'rbidi.

«A'lipbiy auystyru degenimiz ongay sharua emes. By'tindey bir tilding emlelik ja'ne o'zge de erekshelikterin saqtay otyryp, by'kil halyq paydalanyla alatyn a'lipbiy qu'rastyru y'shin tereng bilim ghana emes y'lken ta'jiriybe kerek», dep atap o'tken belgili ghalym A'limhan Jy'nisbekov, by'ginderi Til komiytetinde latyn a'lipbiyine ko'shuding 100-den astam avtor jasaghan 70-ten astam nu'sqasy jatqanyn aytty. «Qalyptasyp, sanamyzgha singip qalghan 42 a'ripting aynalasynan shygha almau, dybys pen a'ripti shatastyru, tipti qazaq tilinde qansha dybystyng bar ekenin bilmeu a'lipbiy jasaushylardyng basty kemshiligi. Negizinde, qazaq tilinde 9 dauysty dybys, 17 dauyssyz dybys bar. Biz solardy du'rystap tangbalay alsaq, onyng barlyghy qazirgi zamangha say, komputerding pernetaqtasyna du'rys ornalasyp, isimizdi jengildeter edi. O'zimizding to'l dybystarymyzdy tereng zerttep, basyn ashyp alsaq tipti qiyyndyqsyz latyngha ko'sher edik», deydi ol. 

«Aldymen ba'rimiz latynshagha ko'shuding bir ghana nu'sqasyn maqu'ldap, Y'kimetke ony qoldanysqa engizetin sayasiy sheshim qabyldaugha ko'mektessek, aldaghy 6-7 jylda ma'seleni bir jaqty eter edik» degen «Qazaq tili» qoghamynyng vise-prezidenti ghariyfolla A'nes, bizge 1992 jyly latyngha ko'shu nu'sqasy Ty'rkiyada qabyldanghan professor A'bdua'li Qaydardyng 34 tangbadan tu'ratyn a'lipbiyi layyq degen pikir bildirdi.

Almaty qalalyq Tilderdi damytu basqarmasynyng to'raghasy Kenjehan Matyjanov "Latyn a'lipbiyine ko'shu arqyly biz to'l dybystarymyzdy qayta ty'letemiz, orys tilining jeteginen qu'tylamyz ja'ne janga tehnologiya salasyndaghy y'lken ekonomiykalyq shyghynnan qu'tylamyz", dep atap o'tip, atalmysh ma'seleni siyyrqu'yymshaqqa salmay, tezirek sheshu kerektigin aytty. 

Otyrys qorytyndysy boyynsha qatysushylar barsha halyqqa ma'jiliste ko'terilgen bastamalardy bayandy etu jo'ninde y'ndeu qabyldady.